Pedagogische beginselen
De vraag is niet, wat de mens moet weten en kunnen om zich in de bestaande sociale orde te kunnen voegen; maar wel, wat er in aanleg in de mens aanwezig is en in hem ontwikkeld kan worden. Dan wordt het mogelijk dat de opgroeiende generatie aan de maatschappij steeds nieuwe krachten toevoegt. Dan zal in deze maatschappij datgene leven wat de in haar tredende volwaardige mensen scheppen; uit de opgroeiende generatie mag niet datgene gemaakt worden wat de bestaande maatschappij van deze generatie maken wil.
In dit citaat van R. Steiner wordt de doelstelling van de Steiner-pedagogie weergegeven in haar relatie tot de maatschappij. De opvoeding moet niet uitgaan van abstracte doelstellingen, maar van de opgroeiende mens. De doelstelling van de opvoeding is de jonge mens zo te ontwikkelen dat hij een innerlijk vrij en zelfstandig wezen wordt, dat in staat is de verantwoordelijkheid voor het eigen handelen te nemen.
Jonge kinderen moeten niet opgevoed worden voor een maatschappij zoals die er nu uitziet, maar zoals die er binnen twintig of dertig jaar zal uitzien. Maar niemand kan voorspellen hoe dat zal zijn. Het opvoeden om in die maatschappij te kunnen functioneren betekent dan het zo goed mogelijk ontplooien van de mogelijkheden die elk kind in zich heeft.
Het is in het voordeel van de samenleving wanneer mensen in staat zijn om als verantwoordelijk individu in die samenleving keuzes te maken, wanneer mensen kunnen oordelen en hun talenten kunnen inzetten en verder ontwikkelen - of nieuwe talenten ontwikkelen.
Uiteraard kunnen de mogelijkheden van het kind slechts ontwikkeld worden via het verwerven van concrete kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes.
Het is inderdaad niet mogelijk als een vrij en verantwoordelijk individu te functioneren in een concrete samenleving als bepaalde inzichten en kennis ontbreken, als bepaalde vaardigheden niet worden beheerst. Maar het gaat niet alleen om die aangeleerde kennis, inzichten en vaardigheden. Er moet gestreefd worden naar een zo groot mogelijke veelzijdigheid en een brede ontwikkeling.